Rahitisin laboratuvar bulguları.

            Şaftın lateralinde kalsifiye olmamış periostal osteoid  periostu kaldırdığından çift kontur oluşur. Körpe dal kırıkları gürülebilir.

            D vitamini yetersizliğinin başlangıcında (I. Evre) normali 9-11 mg/ dL olan kan kalsiyum düzeyi düşmeye başlar (Tablo ).

            Bu düşüklük kritik sınırlara ulaşınca kompansasyon mekanizmaları ça­lışmaya başlar (II. evre). Parathormon ve 1, 25- (OH)2 D düzeyleri artar, kemikten kalsiyum mobi­lize olur ve serum kalsiyum düzeyleri normalleşir.

Sekonder hiperparatiroidi nedeniyle generalize amino­asidüri, hiperfosfa-türi ve hipofosfatemi (normali 4.5-6.5 mg/ dL) gelişir.

            Bu evrede mineralizasyon olmadığı için osteoblastik ak­tivite inhibe olamaz ve alkali fosfataz üzeyi yükselir. II. evre sırasında genellikle hipokalsemi olmaz.

            Fakat doku yıkımını arttıran, dolayısıyla da fosfor düzeyini arttıran bir hastalık (örneğin ateş) varsa CaxP çarpımı yükseleceğinden kemiğe çöker ve hipokalsemik tetani gelişebilir.

            Rahitisin III. evresinde (dekompanse evre)  25 -OH vitamin D miktarı iyice azalır ve kalsitriol düzeyi de düşer. Bu nedenle PTH'nın kemikten kalsi­yumu mobilize edici et-kisi azalır ve serum kalsiyumu düşer; araya giren hastalıklar bunu daha da azaltırsa hipokalsemik tetani ve laringospazm gelişe­bilir.

Korunma

            Profilaktik doz günde 400 İÜ' dir (10 µg). Kış sonunda doğan bebekler, prematür bebekler ve mater­nal D vitamini deposu düşük olanlarda günlük doz 2000 İÜ'ye kadar çıkarılabilir. Profilaksiye yaklaşık 1. yaşın sonuna kadar devam edilir. 

            Günlük uygulama yapamayacağı düşünülenlere, postnatal 1-4. aylar ara­sında  ağızdan bir kereye mahsus 150.000-300.,000 İÜ D vitamini verilebilir. 

Tedavi

            Rahitis tedavisine 2-3 ay süre ile günde 2.000-10.000 İÜ/gün (50-150µg) vitamin D3  ya da 0.5-2 µg 1, 25 -(OH)2 D ile başlanır. Daha sonra profilaktik dozlara inilir.

            Ağızdan tek doz olarak verilen 600. 000 İU D3  eşit derecede etkili ve daha kolay bir tedavi şeklidir. Prematürelik gibi özel bir durum yoksa, ayrıca ağızdan kalsiyum takviyesine gerek yoktur.

            Tedaviden 10-20 gün sonra kalsifikasyon çizgisi belirir. Kemiğin dansitesi artar ve periostal çift kontur kaybolur.  Üç hafta içinde röntgende bir değişiklik olmazsa "tedaviye dirençli rahitis"  nedenleri araştırılır.