NORMAL
ÇOCUĞUN
BESLENMESİ
Hayatın
ilk
aylarında
anne
sütü
ile
yapılan
beslenmeye
doğal
beslenme,
inek
sütü
ya
da
formül
sütlerle
yapılan
beslenmeye
ise
yapay
beslenme
adı
verilir.
Hayatın
4-6
aylarından
sonra
diğer
ek
gıdaların
da
süte
eklenmesi
gerekir
(karışık
beslenme).
A.
Doğal
Beslenme (Laktasyon)
Gebelik
sırasında
progesteron
fazlalığı
nedeni
ile
laktasyon
dizginlenir.
Doğumdan
sonra
progesteron
düşer
ve
laktasyon
başlar.
Bebeğin emmesi ile birlikte
meme
başı
ve
areoladaki
sinir
uçları
uyarılır;
uyarılar
afferent
nöral
refleks
yol
ile
hipotalamusa
ulaşır.
Önce
ön
hipofizden
prolaktin;
salgılanır.
Emmenin
devam
etmesi
ile
arka
hipofizden
oksitosin
salgısı
da
artar.
Prolaktin
süt
sentezini
yapar.
Ayrıca
kortizol,
insülin,
tiroksin,
büyüme
hormonu
ve
PTH
da
süt
yapımına
katkıda
bulunur.
Oksitosin ise miyoepitelyal hücreleri kasarak
alveol
boşluklarında
toplanan
sütün
hareketini
ve
dışarı
boşalmasını
sağlar.
Sütün
boşalması
yani
miyoepitelyal
hücrelerin
kasılması,
taktil
uyaranlar
(emme,
sağma)
dışında
işitsel,
görsel
ve
koku-sal
stimuluslar
ile
ten
temasından
da
etkilenir.
Annenin
bebeğini
görmesi,
ona
dokunması,
sesini
işitmesi,
onu
koklaması
ve
sütünün
bebeğine
yetmeyeceği
korkusundan
uzak
olması
süt
salgısını
arttıran
başlıca
faktörlerdir.
Emmenin
en
güçlü
olduğu
dönem
doğumdan
sanraki
20-30
dakkikalar
arasındaki
süredir.
Bebek
daha
geç
emzirilirse
emme
refleksinde
geçici
bir
zayıflama
olabilir.
Bu
nedenle
yeterli
bir
süt
yapımı
ve
boşalmasını
sağlayabilmek
için
bebek
doğduktan
en
geç
yarım
saat
sonra
anne
memesine
tutulmalıdır.
İyi
bir
süt
yapımı
için
emzirme
işlemi
sık
tekrarlanmalıdır.
Anne
sütünün
bileşimi
Kolostrum: Kolostrum (ilk süt, ağız sütü) gebeliğin
son
üç
aylık
döneminden
itibaren
alveolleri
dolduran
ve
doğumdan
birkaç
gün
sonraya
kadar
salgılanmaya
devam
eden
yapışkan
nitelikli,
sarımsı
ve
yoğunluğu
yüksek
bir
sıvıdır;
günlük
miktarı
10-100
mL
arasında
değişir.
Kolostrum
olgun
anne
sütünden
daha
az
laktoz,
yağ
ve
suda
eriyen
vitamin
içerir.
Buna
karşılık
yağda
eriyen
vitaminler
(A,
E, K
vitaminleri),
bazı
mineraler
(sodyum
ve
çinko),
immunglobulinler
(özellikle
sekretuvar
IgA)
ve
diğer
koruyucu
maddeler
bakımından
zengindir.
Olgun
anne
sütü
Su: İnsan ve inek sütü eşit oranda (%88)
su
içerir.
İnsan
sütünün
renal
solüt
yükü
düşük
olduğundan
idrarla
olan
su
kayıpları
minimaldir.
Bu
nedenle
içindeki
su
miktarı
bebeğin
ihtiyacını
tümü
ile
karşılar
ve
ek
suya
gerek
yoktur.
İnek
sütünün
renal
solüt
yükü
anne
sütünden
3
kez
daha
fazladır.
Bu
nedenle
hayatın
ilk
üç
ayında
inek
sütü
sulandırılmadan
bebeğe
verilmemelidir.
Protein:
Kazein
(peynir proteini) ve whey (peyniraltı
proteini)
olmak
üzere
iki
çeşit
süt
proteini
vardır.
İnsan
sütünde
whey:
kazein
oranı
(70:30)
inek
sütündekinden
(20:80)
daha
yüksektir.
|
