|
METABOLİK KEMİK
HASTALIKLARI
Uzun
bir
kemiğin
anatomik
olarak
üç
bölgesi
vardır;1.
Epifiz:
Kemiğin
uç
bölgeleri
(kemikleşme
çekirdeği),
2.
Metafiz:
Epifiz
ile
diafizin
arasındaki
bölge,
3.
Diafiz:
Kemiğin
gövdesi,
şaftı
Eklem
kıkırdağı
haricindeki
kemiğin
dış
yüzü periost,
kompakt
kemiğin
iç
yüzü
ile,
süngersi
kemiğin
trabekülleri
ise
endosteum
adı
verilen
ve
osteogenik
özelliklere
sahip
özel
bir
bağ
dokusu
ile
kaplanmıştır.
Histoloji
Kemik,
histolojik
olarak
kemik
hücreleri
ve
matriksten
(mineralize
olmuş
ya
da
olmamış)
müteşekkil
bir
sistemdir.
Kemiğin
hücredışı
maddesinin
%
70'i
inoganik
(mineral)
kristallerden,
%30'u
ise
organik matriksten
oluşmuştur.
Uzun
bir
kemiğin
anatomisi.
a.
Kemik
hücreleri
Osteoklastlar:
İçerdikleri
hidrolitik
enzimler
ve
asitler
ile
kemik
rezorpsiyonunu
(organik
matriks
ve
mineral
kristallerinin
yıkımını)
sağlayan
hücrelerdir.
Osteoblastlar: Preosteoblastlar
ya
da
osteoklastların
farklılaşması
sonucu
oluşurlar.
Matriksi
oluşturan
Tip
I
kollajen
lifler,
ve
zemin
maddesi
ile
alkali
fosfataz
osteoblastlar
tarafından
sentezlenir.
Osteositler:
Osteositler
mineralize
matriks
ile
çevrilmiş
olgun
osteoblastlardır.
b. Organik
matris
Organik matriksin %90-95'ini
tip
I
kollajen
gerisini
ise
zemin
maddesi
oluşturur.
Tip I kollajenin oluşumunda
C
vitaminin
önemli
görevi
vardır
(Bak
C
vitamini).
Zemin maddesini glikoproteinler
(mukopolisakkaridler,
osteokalsin,
osteonektin,
silaloproteinler)
oluşturur.
Bu
oluşumunda
A
vitaminin
önemli
bir
görevi
vardır.
c.
Kemik
yapımı
Kemikte
yapım
ve
yıkım
denge
halindedir.
Önce
organik
matriks
(osteoid
doku)
yapılır.
Daha
sonra
osteoid
doku
mineralize
olarak
kemikleşir.
Organik matriks şu şekilde
oluşur.
Osteoblastlar
uyarıldığında
kollajen
I ve
zemin
maddelerinin
sentezini
arttırırlar.
Kollajen
I
polimerize
olarak
kollajen
liflere
dönüşür.
Kollajen lifler zemin
maddesinin
içine
yerleşir.
Böylece
kıkırdağa
benziyen,
henüz
mineralize
olmamış
osteoid
doku
oluşur.
Alkali
fosfataz
ekstrasellüler
sıvıda
bulunan
kompleks
fosfor
bileşiklerini
(fosforiletanolamin,
inorganik
pirofosfat
ve
piridoksal-5'-fosfat)
hidrolize
eder.
Böylece
lokal
olarak
düzeyi
artan
fosfor,
kalsiyum
ile
birleşir
(hidroksiapatit
kristalleri)
ve
mineralizasyon
başlar.
Osteoid
doku
oluştuktan
birkaç
gün
sonra
kollajen
lifler
mineralize
olmaya
başlar.
Mineralizasyon
yatay
konumdaki
birbiri
ardına
gelen
iki
kollagen
lif
arasındaki
boşluklarda
hidroksiapatit
kristallerinin
birikmesi
ile
gerçekleşir.
Hidroksiapatit
kristallerinin
oluşumu
sırasında
hidrojen
iyonları
açığa
çıkar
ve
normal
koşullarda
bu
iyonlar
temizlenir.
Kronik
asidozlarda
ise
mineralizasyon
bozulur.
Hidroksiapatit
kristalleri
kollajen
liflere
sıkıca
yapışır.
Böylece
kemik
betonarme
bir
görünüm
alır.
Kollajen
lifler
(çimentolu
harç)
kemiğin
esnekliğini,
hidroksiapatit
kristalleri
(demir)
ise
sertliğini
sağlar.
d.
Kemiğin
Absorpsiyonu
Kemiğin absorpsiyonu parathormon
ve
kalsitriolün
osteoklastları
aktive
etmesi
ile
başlar.
|
