Selenyum

Antioksidan bir maddedir (glütat-yon peroksidazın kofaktörüdür). Ayrıca T4'den, T3'e dönüşüm yapan 5' iodinaz reaksiyonunda da koenzim olarak görev yapar.

Malnütrisyon, prematürite, kronik ishaller ve İV beslenme sırasında görülebilir. Çinin bir bögesinde selenyum eksikliğine bağlı miyokard nekrozu ve fibrozu endemik olarak görülür(Keshan hastalığı). 

Çinko

Çinko daha çok et, peynir, kabuklu kuruyemişler (fındık, fıstık, ceviz), et ve istiridyede bulunur.  Birçok önemli metaloenzimin (karbonik anhidraz, karboksipeptidazlar, alkali fosfataz, aldolaz, fosfolipaz, amilaz vb.) yapısına girer.

Eksikliğinde büyüme geriliği, demir eksikliği anemisi, hipogonadizm, saç dökülmesi, hiperpigmentasyon, hepatosplenomegali, acrodermatitis enteropatica, immun yetersizlik ve yara iyileşmesinde gecikme olur.

Acrodermatitis enteropatica

Acrodermatitis enteropatica; çinkonun ince bağırsaktaki emiliminde bir defekte (çinko bağlayıcı faktör ?) bağlı nadir görülen ve otosomal resesif olarak kalıtımla geçen bir metabolizma hastalığıdır.

Çinkonun nükleik asit ve protein sentezi, hücre bölünmesi, büyüme, antioksidasyon, makromolekül ve polimerlerin stabilizasyonu, hormon reseptörlerinin fonksiyonu ve yara iyileşmesinde önemli görevleri vardır.

Hastalık 1 yaşından önce tartı alamama, irritabilite, iştahsızlık ve ishal ile başlar. Anne sütü çinkosunun biyoyararlığı daha fazla olduğundan, anne sütü ile beslenen bebeklerde klinik belirtiler daha geç ortaya çıkar.

En erken bulgu ağız kenarlarında soyulma ve çatlaklardır. Daha sonra vezikülobullöz ve ekzematoid bir karakter  alan bu lezyonlar daha çok distal  eksremiteler ve perianal bölge gibi uç noktalarda daha belirgin olduğundan, acrodermatitis adı verilmiştir.

Saçlar seyrek ince ve kırmızısıdır. Fotofobi, konjonktivit, monilliazis, tekrarayan bakteriyel infeksiyonlar ve nörolojik bulgular (davranış bozuklukları, tremor, ataksi ve serebral atrofi) hastalığın diğer özellikleridir.

Serum çinko düzeyi genellikle düşük-tür. Çinkoya bağlı bir enzim olan alkali fos-fataz, çoğu kez düşük bulunur. Tedavide ağızdan çinko (35-100 mg/gün) ömür boyu verilir.

Çinko eksikliği ayrıca malnütrisyon, total parenteral beslenme, kronik gastroenterit, kistik fibroz,  kelasyon tedavisi ve sirozda da görülür. Diyette bulunan fitatlar ve lfiler çinko emilimini bozarlar.