BESLENME

Kalori ihtiyaçları

Enerji birimi büyük kalori ile ölçülür. 1 büyük kalori  (1 kcal), 1000 küçük kaloriye (cal) eşittir. Enerji gereksinimleri çocuğun yaşına bağlı olarak değişir. Hayatın ilk yılında günlük kalori gereksinmesi 100-125 kcal/kg'dır.

Enerji gereksinimleri 10 kg'dan büyük çocuklarda minimal 1000 kcal+ 50 kcal/ kg (her fazla kilo için), 20 kg'dan büyük çocuklarda ise 1500 kcal+ 20 kcal/kg (her fazla kilo için) olarak hesaplanır.

Alınan enerjinin %50'si bazal metabolizmaya, % 10-15'i fiziksel aktivitelere %25-30'u büyümeye harcanır. %5-10'u ise dışkı ile kaybedilir, ya da emilim sırasında kullanılır. İyi beslenen çocuklarda kalori gereksinmesi daha düşüktür.

Yenidoğanların günlük kalori gereksinimleri

* Sadece süt çocuklarında esansiyeldir.

** Sadece prematür bebeklerde esansiyeldir.

*** Sadece fenilketonüride esansiyeldir.

Normal bir beslenmede alınan enerjinin %50'si karbohidratlardan,  %30-35'i yağlardan ve %15-20'si ise proteinlerden kaynaklanır.1 gram karbohidrat 4 kcal ve 1 gram protein  4 kcal enerji sağlarken, 1 gram yağ yaklaşık 9 kcal enerji sağlar.

           Proteinler; vücudun yapı taşlarını oluşturan ve de­ğişik aminoasitlerden oluşan organik moleküllerdir. 20 çeşit amino asit vardır. Bunlardan onu (Fenilalanin, Valin, Triptofan, Tireonin, İzolösin, Metionin, Histidin, Arjinin,  Lizin, Lösin = FVT- TİM- HALL) esansiyel aminoasitlerdir.

           Esansiyel aminoasitler vücut içinde yapılamadıklarından yiyecekler ile dışardan alınmak zorundadırlar. Aksi halde büyeme yavaşlar.

           Esansiyel olmayan aminoasitler ise vücutta da yapılabildikleri için diyette bulunmaları gerekmez.

            Histidin ve arjinin büyümenin hızlı olduğu süt çocukluğu döneminde esansiyel aminoasitlerdir. Büyük çocuklarda ve erişkinlerde esansiyel değillerdir.

            Üre siklusunun primer ve sekonder defektlerinde kişinin yaşı ne olursa olsun, yapım hızına göre aşırı tüketildiği için arjinin esansiyeldir.Tek kaynağı fenilalanin olduğu için fenilketonüride tirozin esansiyel hale gelir.

           Sist(e)in esansiyel bir aminoasit olan metioninden bir dizi reaksiyon sonrası sentezlenir. Bu ara reaksiyonlardan biri sistationaz tarafından katalizlenir. Prematür bebeklerde yeterli sistationaz bulunmadığı için sistin yapımı azalır ve sistin esansiyel hale geçer.

           Safra asitleri konjügasyonu ve beyin gelişiminde önemli görevleri olan nonesan-siyel bir madde olan taurin de sistinden sentezlenir. Bu nedenle  sistin ve taurinin insan sütündeki miktarı hızlı büyüyen prematüre bebekler için yetersiz olabilir.   Yeterli bir büyümenin sağlanaması  için bu maddelerin prematür bebeklerin diyetlerine eklenmesi gerekebilir.

            Erişkinlerde böbrek hastalıklarında histidin, karaciğer hastalıklarında ise sistin ve tirozin semiesansiyeldir.

           Yeni doku oluşumu sırasında bütün esansiyel aminoasit­lerin birarada bulunması şarttır. Aksi halde büyüme durur.