|
Aktif karbon,
sularda; renk, tat,
koku giderici olduğu
gibi çözülmemiş
organik ve organik
olmayan
kirliliklerinde
arıtılmasında
kullanılmaktadır.
Aktifleştirme işlemi
ile yüzey alanı
yaklaşık 100 kat
arttırılan karbon
mineralleri, organik
maddeleri absorbe
ederek filtre
ederler. Yoğunluğu
çok düşük olan
karbon mineralleri
iki çeşittir.
GAC (Granular
Activated Carbon)
:Granül aktif karbon
PAC (Powdered
Activated Carbon) :
Toz aktif karbon
Aktif karbon
üretilmesinde en
yaygın kullanılan
hammaddeler;
Hindistan cevizi
kabuğu, kömür, odun
ve petrol
artıklarıdır.
Aktifleştirmede
kullanılan
hammaddelerin çoğu,
işlenmemiş halde
normal olarak 10 -
20 m2 / gram iç
yüzey alanına
sahiptirler.
Aktifleştirme
işlemi, karbonun
buhar kullanılarak
kontrollü bir
oksitlenmeye maruz
bırakılması ve
böylece, iç yüzey
alanının yüksek
ölçüde gelişmiş
duruma ulaşmasıdır.
İç yüzey alanının
700-1500 m 2/gram
arasında artışı,
proses koşullarına
ve kullanılan
hammaddenin cinsine
bağlıdır. İç yüzey
alanı değişik
çaplardaki
deliklerin çok
gelişmiş bir
şebekesi ile meydana
gelir. Tüm aktif
karbonlar
yapılarında; mikro, meso ve makro
deliklerin
karışımlarını
bulundururlar.
Kimyasal reaksiyon:
Sudaki klorun denge
durumu, suyun pH
derecesine bağlıdır
ve aşağıdaki şekilde
değişir.
PH 3'den az :
hipoklorür asiti
(HOCl) ve önemli
miktarda klor (Cl
2)mevcuttur.
PH 4-7 arası
:hipoklorür asidi
(HOCl) daha fazladır
ve suda serbest
halde bulunan klor,
yüksek PH değerinin
azalmasına yol açar.
PH 7'den fazla :
serbest hipoklorit
iyonları; (OCl)
gittikçe artar.
klordan arındırma
yarı değeri; aktif
karbonun kloru
arındırma yeteneği,
sıklıkla klordan
arındırma yarı değer
testi (alman
standardı DIN 19603)
ile nitelendirilir.
Bu test, verilen bir
debi değerine
karşılık , klor
konsantrasyonunu
yarıya düşürmek için
karbonun sahip
olması gereken yatak
derinliğini
belirler.
Karbon Filtre
Sistemleri;
Karbon filtrelerin
dizaynında dikkat
edilmesi gereken
hususlar;
1- Filtre işleminde
kullanılan aktif
karbon mineralinin
fiziksel ve kimyasal
özellikleri,
2- Suyun aktif
karbon ile olan
temas süresi
(mineral miktarı),
3- Mineral tankının
çapı (Suyun geçiş
hızı),
4- Otomasyon valfi
yapısı (Tesisat
çapı, geri yıkama
debisi)
Sistemi
oluştururken;
kullanılması gereken
otomasyon, mineral,
mineral tanklarının
boyutları gibi
noktalara dikkat
edilmeli ve sistem
bu dizayn
parametrelerine göre
hesaplanmalıdır.
Bu sistemler de;
tekli, dublex ve
triplex olmak üzere
üçe ayrılır, aşağıda
bu cihazlara ait
teknik özellikleri
görebilirsiniz.
Sistemlerde
hamsudaki serbest
klor ve toplam
organik madde
konsantrasyonu,
saatlik ve günlük
debiler çok
önemlidir. Sistem
ihtiyaca göre dizayn
edilirken hangi
sistemin daha
ekonomik olduğu
kontrol edilmelidir.
Aktif karbon
filtrelerde de diğer
sistemlerde olduğu
gibi PE gövdeli
tanklar yada epoksi
kaplı çelik tanklar
kullanılmaktadır.
Sistemlerde değişen
tek nokta ise
otomasyon
sistemlerinin
çalışma
prensipleridir.
Zaman kontrollü,
hacim kontrollü,
elektronik panel
kontrollü
(mikroprosesör),
pnömatik yada manuel
olabilen bu
sistemler her iki
tank modelinde de
kullanılabilmektedir.
Karbon Filtre
Sistemleri Teknik
Özellikleri:
Tekli Sistemler ;
Bir otomasyon valfi
ve bir gövdeden
oluşan bu sistemler;
su kullanımının
günlük debi olarak
az olduğu noktalarda
tercih edilir.
Dublex Sistemler ;
Sistem bir otomasyon
valfi ve iki
gövdeden
oluşmaktadır. Daha
yüksek debi
ihtiyaçlarında ise,
sistem iki otomasyon
valfi, iki gövdeden
oluşur. Bir cihaz
serviste yumuşak su
verirken diğer cihaz
geri yıkama
(rejenerasyon)
yapmaktadır. Genel
olarak saatlik pik
debin yüksek olduğu
yerlerde tercih
edilir. Sudaki klor
ve organik madde
miktarı yüksek
olduğunda da mineral
miktarını sağlamak
için dublex sistem
tercih edilebilir.
Triplex Sistemler ;
Üç otomasyon valfi
ve üç gövdeden
oluşan bu
sistemlerde; iki
cihaz serviste iken
bir cihaz geri
yıkama yapmaktadır.
Karbon filtrelerde
çok nadiren
kullanılan bu
sistemler suda
bulanıklığın da
bulunduğu durumlarda
kum filtre
kullanılmıyor ise
trecih edilir. Daha
sık geri yıkama
yapıldığı için
sistem karbon
adsorbsuyonu
düşmektedir.
|
